Fransa: Hapishanelerde insan hakları ihlalleri
Fransa'da yıllar boyunca hapishanelerde birçok kriz yaÅŸandı: aşırı kalabalık, ÅŸiddet, haraplık, kötü muamele... Bu nedenle insan hakları eylemcileri ülkedeki hapishaneleri tanımlamak için sıklıkla "cehennem" kelimesini kullanıyor.
1 Ocak 2022 itibariyle Fransız hapishane sistemi 187 kurumdan oluÅŸmaktadır: 81 hapishane, 99 ıslah evi, altı çocuk cezaevi ve Fresnes'de (Val-de-Marne, Île-de-France bölgesinde) bir ulusal halk saÄŸlığı tesisi.
Åžiddet:
Hapishanelerde hem tutsaklar hem de cezaevi personeli arasında çok sayıda - bazen öldürücü - ÅŸiddet maÄŸduru bulunmaktadır.
Son altı yıl içinde mahkûmlar cezaevi personeline karşı en az 30 ÅŸiddet ÅŸikâyetinde bulunmuÅŸtur.
Aşırı kalabalık:
2022'de yapılan resmi ziyaretlerde doluluk oranı %135'in altında bulunmaktadır. Adli müfettiÅŸler, ziyaret sırasında üç kurumda bu oranın %200'ün üzerinde olduÄŸunu belirttiÄŸi bilinmektedir. Bu sorun, özellikle en kısa süreli hapis cezasına çarptırılmış ve yargılanmayı bekleyen mahkumları tutmak üzere tasarlanmış olan tutuklu cezaevlerini etkilemektedir ve Ocak 2023'te ortalama doluluk oranı %141'dir. Bu yeni bir ÅŸey deÄŸil: 2001 yılı hariç, 1990-2023 döneminde hapsedilen tutsak sayısı her zaman mevcut yer sayısından daha fazla olmuÅŸtur. Ancak bu olgu giderek yoÄŸunlaÅŸmaktadır. En az 50 hapishane Yüksek İdare Mahkemesi tarafından kınanmıştır. Fransa ayrıca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından da hapishanelerdeki aşırı kalabalık nedeniyle kınanmıştır.
Patlayıcı durumlar:
Uzmanlar, aşırı kalabalığın tutsakların yaÅŸam ve çalışma ortamı üzerindeki olumsuz sonuçlarından, özellikle de ÅŸiddetten üzüntü duymaktadır. Adli makamların raporlarında, çoÄŸu zaman ancak tutsakların teslimiyet duygusuyla kontrol altına alınabilen patlayıcı durumlardan bahsedilmektedir. Tutsaklar için endiÅŸe verici bir koruma eksikliÄŸi de söz konusudur. Giderek daha fazla sayıda tutsak ÅŸiddet korkusuyla hücrelerinden çıkmaya cesaret edememektedir.
Harap binalar:
Hapishanelerin harap durumu tüm adli müfettiÅŸleri hayretlere duÅŸürmektedir. Elektrik tesisatının güvenliÄŸi, idari makamlar tarafından net bir deÄŸerlendirmeye tabi tutulur: yangın riskleri artmış ve yangınla mücadele araçları azalmıştır. Mutfaklar saÄŸlıksızdır. Bu binalardan bazılarının 1850 yılından kalma olduÄŸu unutulmamalıdır.
YetiÅŸkin hapishanelerindeki gençler:
Hapishane sistemi, reÅŸit olmayanları yetiÅŸkinlerin kaldığı tesislerde hapsettiÄŸi için sık sık eleÅŸtirilmektedir. Avukatlar, Fransız hapishanelerinde bazı küçüklere yapılan muameleden endiÅŸe duymaktadır.
YetiÅŸkin hapishanelerinde çocuk tutukluların yetiÅŸkinlerden ayrı tutulması yasal bir zorunluluktur. Ancak buna her zaman tam olarak uyulmamaktadır.
Fransa'da sorunun ortaya çıkmadığı altı çocuk tesisi ve yetiÅŸkin hapishaneleri içinde yer alan 47 çocuk koÄŸuÅŸu (QM) bulunmaktadır.
İntiharlar ve kendine saldırgan davranışlar:
Fransa Adalet Bakanlığı'na göre, 2022 yılında ülkedeki hapishanelerde 125 tutsak intihar etti.
Bu rakam 2020'de 113 ve 2019'da 114 iken 2021'de 121 tutsak intihar etti. Uluslararası Cezaevi Gözlemevi (OIP) derneÄŸine göre, tutsaklar ülkenin genel nüfusundan altı kat daha fazla intihar ediyor.
Cezaevi İdaresi MüdürlüÄŸü tarafından 2019 yılında hazırlanan bir rapor, intiharların, yargılanmayı bekleyen mahkûmların ve kısa süreli hapis cezasına çarptırılanların tutulduÄŸu tutuklu hapishanelerde daha fazla olduÄŸuna iÅŸaret ediyor.








